Blog
Breek uit de Bimbobox

Breek uit de Bimbobox

Blog

“Meester/juf, hoeveel kwartjes heb jij vandaag al geïncasseerd?”
Hoewel kwartjes al ruim tien jaar geen deel meer uitmaken van ons betalingsverkeer, worden er in het onderwijs dagelijks nog heel wat van deze muntjes omgezet. Leerlingen, ouders, bestuurders en politici; ze doen allemaal een duit in het zakje. En de meester? Hij incasseert. En de juf? Zij incasseert.
Maar waarom? Is het gemakzucht? Is het machteloosheid? Is het onwetendheid? Een gebrek aan inzicht of misschien gelatenheid? Waarom toch al die kwartjes incasseren?
Na lang nadenken, ben ik erachter. Het onderwijs is verworden tot een Bimbobox. Iedereen die wat ouder is dan 35 jaar kan zich de Bimbobox nog wel herinneren. Ze stonden bij de V&D en in verschillende attractieparken. Als kind gooide je er een kwartje in en in de glazen kast ging een aapjesorkest automatisch spelen. Een aapje sloeg onbehouwen met twee stokjes op een drumstel, een ander aapje schudde wild met de sambaballen, een derde aapje speelde gitaar alsof zijn leven er van af hing, een vierde aapje schudde met zijn koppie met een saxofoon aan zijn mond geplakt. Ieder aapje (soms zaten er wel tien in een box) deed zijn ding. Altijd op hetzelfde deuntje, altijd met dezelfde mechanisch, onbeholpen bewegingen.

Juf, waar is mijn potlood? Meester, wat is de hoofdstad van Noorwegen? Juf, mijn buurman heeft mijn gum gejat! Meester, wat moet ik doen als ik klaar ben? Iedere leerkracht kent deze vragen wel. Al deze vragen zijn een kwartje en maar al te vaak worden ze door de meester en juf geïncasseerd. Snel een nieuw potlood geven, vlug het antwoord geven, rap iemand terechtwijzen of gauw een aanvullende opdracht aanbieden. Als een aapje uit de Bimbobox automatisch, steeds hetzelfde deuntje, altijd op een bijna mechanische, onbeholpen manier.
Vraag je de leerkracht of dit ook de manier is, waarop hij/zij om wil gaan met deze kwartjes, dan is het antwoord meestal ‘nee’. De meeste leerkrachten willen dat hun leerlingen zelf nadenken, zelf oplossingen verzinnen, creatief leren denken. Dat zijn vaardigheden waar leerlingen écht wat aan hebben. Maar in de dagelijkse praktijk gaat het toch echt anders. We leren onze leerlingen juist afhankelijkheid en steeds de makkelijkste weg kiezen aan.
Een groot deel van de oorzaak van dit Bimbobox-gedrag ligt in de kwartjes die de meester en juf eerder al geïncasseerd hebben. Deze kwartjes kwamen van het schoolbestuur. Dit heeft opgelegd dat er op haar scholen opbrengstgericht gewerkt moet worden. Er worden standaard ‘evidence based’ lesmodellen opgelegd, zodat de toetsopbrengsten zo hoog mogelijk worden. Het schoolbestuur wil namelijk geen ‘zwakke’ scholen. De standaard lesmodellen en de focus op toetsopbrengsten maken dat er eigenlijk geen ruimte is voor de ‘lastige’ vragen, ideeën of aanvullingen van leerlingen. De kwaliteit van het onderwijs draait niet om het ontwikkelen van (leer)vaardigheden, maar om reproduceerbare kennis. Dit is ook het simpelst en snelst te meten. Er wordt niet meer doorgevraagd en nagedacht. Het zijn de mechanische, onbeholpen bewegingen van een Bimbo-aapje. Uiterst efficiënt op de korte termijn, weinig effectief op de lange termijn. Dat zal iedereen die in het onderwijs werkt beamen, maar ja…die kwartjes hè.
Waar komen die bergen kwartjes eigenlijk vandaan? Van onze dames en heren politici. Wie betaalt, bepaalt! Onze politici willen dat we een kenniseconomie zijn, dat we hoog scoren op de internationale lijstjes. Dat is belangrijk! En zo wordt het onderwijs bepaald door de mensen die er het minst mee hebben en er ook het minst van weten. Daar komen de kwartjes vandaan, zij hebben het onderwijs gemaakt tot een Bimbobox vol Bimbo-aapjes.

En nu jij, meester, juf, schoolbestuurder. Blijven we kwartjes incasseren? Of gaan we weer zelf nadenken, zelf bepalen wat belangrijk en effectief is? Gaan we weer zelf verantwoordelijkheid nemen voor goed onderwijs, waar onze leerlingen écht wat aan hebben? Gunnen we onze leerlingen ook zelfstandigheid en creativiteit. Vaardigheden waarmee ze vol vertrouwen de 21e eeuw in kunnen? Zodat er niet een volgende generatie Bimbo-aapjes ontstaat!
Kom op…wees een Bokito en breek uit de Bimbobox!

Written by Alex van Dal

Geen reacties

Leave a Reply

Uw e-mailadres zal niet gepubliceerd worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Copyright © 2013 SJVU